Articles

         Articles

Piraten - Drie Hoog Achter

Part #3 (By Rudy Meulen)

Op zekere dag nam ik zo'n door Ferdi beknutseld transistor radiootje dat kon zenden mee naar huis.

Achter op de behuizing had hij drie aansluitingen gemaakt voor de twee pickupstekkertjes en voor een stekkertje voor de antenne, bijvoorbeeld de centrale verwarming... Mijn vader was niet blij, toen ik uitlegde dat dit niet zomaar een radiootje was, maar een heuse zender! Ik wees op de drie aansluitingen aan de achterkant van het toestel, legde de werking uit en verklaarde dat we nu een heus radiostation konden beginnen in de 180 meterband van de middengolf. Omdat ik minderjarig was en hij verantwoordelijk voor mijn daden, zag hij zichzelf al, nadat de opsporingsdienst van de PTT ons had gelokaliseerd en opgebracht, de straf uitzitten in een kleine, vochtige cel met slechts één klein hoog raampje met dikke tralies, levend op droog brood met spinnenkoppen, en hij verbood natuurlijk meteen het gebruik van de "zendapparatuur". Toch was er iets in zijn toon anders dan anders, als er iets verboden werd. Het was duidelijk dat hij geboeid was door het fenomeen. En om het allemaal wat kort te houden (ik zou trouwens ook niet eens meer weten hoe het nou eigenlijk allemaal precies in z'n werk is gegaan): op een gegeven moment zaten we in mijn slaapkamer met een pick-up aangesloten op het zendertje. Waarop we de antenne hadden aangesloten weet ik ook al niet meer. Een centrale verwarming hadden we niet, dus het zal wel één of andere gasleiding zijn geweest of zo... Als microfoon gebruikten we een luidsprekertje, dat in een vierkant houten doosje was ingebouwd. Tussen de uitzending van muziek en spraak trokken we zo snel mogelijk de pickupstekkertjes eruit en duwden die van de "microfoon" erin. (Bij alles wat ik ooit ondernomen heb denk ik altijd het liefst terug aan de allereerste, romantische provisorische beginperiode...) Ons transistorradio-zendertje was aan het eind van de korte straat waarin we woonden al haast niet meer te horen. Niettemin probeerden we contact te maken met de "echte" etherpiraten door hen te vragen of ze ons wellicht ontvingen. Het was namelijk gebruikelijk dat de etherpiraten elkaar onderling rapporteerden over de ontvangst. Wij hoopten dat één van die lui ons zou aanspreken, zoals ze elkaar aanspraken: joviaal en in een sfeer van blijde herkenning, vertellend hoe voortreffelijk de ontvangst weer was. De etherpiraten hoorden ons echter niet. Ik herinner me zelfs, dat een etherpiraat zo sterk uitzond dat hij, inschakelend op de frequentie waarop wij uitzonden, ons in ons eigen huis al wegdrukte.

Dit alles intensiveerde onze aandacht voor die etherpiraten. We luisterden vaker en vaker en stelden ons vragen over hun jargon, wat het allemaal betekende, de onbegrijpelijke technische termen, we leerden de namen van de stations en vroegen ons af waar ze allemaal vandaan kwamen.

Op zekere dag was er een vroegere buurjongen van ons op bezoek, die contacten had in de wereld van de etherpiraten. Hij vertelde dat een transistor-zender geen kracht had en dat alle piraten met lampen, "buizen" zoals hij ze noemde, werkten, gevoed door een hoog voltage. En op zekere dag stond er bij ons een apparaat met enkele radiolampen, een transformator en enkele andere onderdelen, gemonteerd op een kaal, aluminium chassis. Eén van die onderdelen was een zogenaamde. "afstem condensator", ook wel "draai condensator", genoemd. Een indrukwekkend onderdeel, waaraan een draaiknop zat. Draaide je daaraan, dan schoven veel metalen platen in en uit elkaar. Ditzelfde onderdeel bevond zich in oude lampenradio's achter de afstemknop. Het was indrukwekkend hoe krachtig deze zender was. De draaggolf was geweldig sterk. Als antenne gebruikten we een draad die door de kamer heen was gespannen. Maar de buurjongen wees er wel op dat er eigenlijk een lange draad buitenshuis moest worden gespannen voor en goed resultaat. Maar ja, als je drie hoog achter woont in een dicht bevolkte stadswijk... Niettemin hoorden de andere piraten ons nu en konden we met hen praten. Als ik nu met een radiootje de reikwijdte uitpeilde hoorde ik straten ver, wijken ver ons zendsignaal nog klinken.

Inmiddels was ook mijn vader zo in de ban van de hobby, dat ons hele huishouden in het teken van de etherpiraterij kwam te staan. Er werd alleen nog maar geluisterd naar en gesproken over de geheime zenders. De buurjongen kwam vaak op bezoek en wist allerlei wetenswaardigheden te vertellen over deze wereld. Zo bleek dat in onze eigen stad, in onze eigen wijk ook mensen hiermee bezig waren. Het waren geenszins boeren, zoals wij altijd dachten, maar ook stadsmensen. Ook buiten de stad waren talloze mensen bezig met het illegaal uitzenden. Hij noemde namen van stations, die wij vaak hoorden en hij wist in welke stad of dorp ze zaten. Verbluffend om te horen van hoe ver sommige zeer sterke stations hun uitzendingen verzorgden die bij ons zeer goed te beluisteren waren: de Veluwe, Twenthe, Drenthe, Groningen... Die piraten uit die verre oorden draaiden vaak een zeer vreemde "gekke" soort accordeonmuziek. Ik sloeg er in het begin nauwelijks acht op. Het hoorde een beetje bij die mensen met die zware accenten uit Noord Nederland, met die rollende "R". Het zou niet lang meer duren of deze muziek zou mijn bijzondere aandacht vangen. Toen wist ik nog niet, dat deze "gekke" muziek mij ooit volstrekt in zijn ban zou krijgen.

Click on NEXT for another article